Z wójtem Dariuszem Waleśkiewiczem Express Biznesu rozmawia o inwestycjach związanymi z OZE na terenie gminy Wicko, korzyściach z tego wynikających oraz niedawno otwartej biogazowni.

W ostatnich latach w gminie Wicko realizowanych jest kilka inwestycji związanych z odnawialnymi źródłami energii. Dlaczego postawił Pan na taki kierunek rozwoju gminy?

Gmina Wicko aktywnie włączyła się w transformację energetyczną, która w obliczu zachodzących zmian geopolitycznych, powinna nabrać jeszcze większego tempa.  Już z początkiem 2000 roku pojawiły się plany związane z poszukiwaniem inwestorów, którzy byliby zainteresowani produkcją OZE na terenie gminy. Dwa lata później przystąpiono do sporządzenia miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla pierwszej farmy wiatrowej, uzgadniającej lokalizację 5 turbin. Patrząc z perspektywy samorządowca, widzę, że samorząd spełnia kluczową rolę w rozwoju zielonej energii. Może tworzyć akty prawa miejscowego, inwestować w infrastrukturę, prowadzić kampanie informacyjne, stymulować rozwój i współpracować z samorządami.

Jakie moce generują wierze wiatrowe, które są w gminie?

Na terenie gminy funkcjonują cztery farmy wiatrowe, o łącznej mocy 168 MW.

Pod koniec marca 2023 zaczęła pracować nowopowstała biogazownia. Jakie są oczekiwania względem tej inwestycji, która była prywatną inicjatywą rolników?

Pod koniec marca popłynęło pierwsze, ekologiczne ciepło do budynku Gminnego Ośrodka Kultury i Sportu w Wicku, ośrodka zdrowia oraz bloku wielorodzinnego. Nowoczesna biogazownia zmienia ogólną, niekorzystną opinię o biogazowniach na terenie Polski. Często słyszymy, że takie instalacje są uciążliwe dla mieszkańców. W naszym przypadku biogazownia jest dla nich całkowicie neutralna i w 100% ekologiczna oraz zgodna z zasadami zrównoważonego rozwoju. W tej instalacji będą wykorzystywane lokalne surowce (kiszonka z kukurydzy, sianokiszonka, gnojowica). Zostały zaakceptowane w drodze kompromisu między inwestorem a samorządem. Jestem pewny, że w krótkiej perspektywie przyniesie ekonomiczne korzyści dla całego regionu.

Jakie widzi Pan korzyści z już powstałych inwestycji związanymi z OZE na terenie gminy?

Inwestycje w odnawialne źródła energii przynoszą wiele korzyści zarówno dla środowiska, jak i gospodarki. Gmina Wicko staje się ważnym elementem transformacji energetycznej, zapewniając bezpieczeństwo energetyczne. Inwestycje OZE mogą przyczynić się do poprawy zdrowia i jakości życia mieszkańców poprzez zmniejszenie zanieczyszczeń powietrza i wody, które co roku są przyczyną śmierci ponad 40 tys. ludzi. Lokalnie takie inwestycje przynoszą dochody samorządom w postaci podatków, w naszym przypadku około 5 mln zł rocznie. Stanowią też zabezpieczenie lokalnego rynku w energię elektryczną oraz ciepło. Angażują lokalne firmy w proces budowlany, stwarzają miejsca pracy. W globalnym aspekcie przyczyniają się do redukcji szkodliwych substancji, które są główną przyczyną zmian klimatu. Zwiększają bezpieczeństwo energetyczne, powodując mniejsze zapotrzebowanie na importowane paliwa kopalne.

W najbliższych latach w gminie Wicko mogą też powstać instalacje fotowoltaiczne o mocy ponad 100 MW. Na jakim etapie realizacji jest obecne ta inwestycja?

Po przeprowadzonej procedurze planistycznej wspólnie z radą gminy udało się przyjąć uchwałę w sprawie zmiany miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego dla części terenu działek w obrębie Maszewko oraz Kopaniewo – tzw. „Lotnisko”. Zmiana obowiązującego miejscowego planu pozwoliła na dokonanie ustaleń niezbędnych dla umożliwienia uzupełnienia istniejącego parku elektrowni wiatrowych o lokalizację elektrowni fotowoltaicznych wraz z niezbędną infrastrukturą. Planowana elektrownia fotowoltaiczna będzie zbudowana z wolnostojących urządzeń fotowoltaicznych, zlokalizowanych na gruntach niebędących użytkami rolnymi lub stanowiących użytki rolne niepodlegające ochronie na podstawie przepisów ustawy o ochronie gruntów rolnych i leśnych (czyli użytki rolne klasy IV). Budowa elektrowni fotowoltaicznej wraz z infrastrukturą wpisuje się w politykę energetyczną Polski do roku 2040, która zakłada m.in. obniżenie emisyjności sektora energetycznego oraz dywersyfikację źródeł wytwarzania energii, w tym osiągnięcie poziomu 23% udziału energii ze źródeł odnawialnych w finalnym zużyciu energii brutto w 2030 roku.

W ostatnich latach dużo dzieje się w zakresie inwestycji z odnawialnymi źródłami energii. Jakie ma Pan nastawienie do tych wszystkich zmian krajobrazowych, trybu życia mieszkańców itd. związanymi z tymi przedsięwzięciami?

Parki wiatrowe na skutek wysokich wież są już widoczne z dużej odległości i oczywiście wpływają na estetykę krajobrazu. Dzięki postępującej technologii, nowoczesne wiatraki są bardziej skuteczne i mniej hałaśliwe, co przyczynia się do zmniejszenia negatywnych skutków budowy farm wiatrowych. Wyważając estetyczne aspekty w porównaniu z korzyściami płynącymi z funkcjonowania OZE, stanowczo szala przesuwa się w kierunku korzyści wpływających na ochronę środowiska i zapewnieniu dostępu do czystej, zielonej energii.

Jakie są dalsze plany rozwoju gminy Wicko w przypadku OZE?

Przede wszystkim dalsze zwiększanie produkcji z OZE. Wraz ze wzrostem cen energii  elektrycznej kluczowy jest rozwój mikro instalacji fotowoltaicznych i to jest teraz naszym głównym założeniem, w szczególności przy obiektach użyteczności publicznej. Wdrażanie programów szkoleniowych i edukacyjnych dla mieszkańców, inwestowanie w projekty badawczo – naukowe w celu opracowania nowych technologii OZE. Dlatego planujemy działania m.in.: w kierunku elektromobilności. Gmina Wicko mogłaby włączyć się w rozwijające w Polsce programy budowy infrastruktury ładowania pojazdów elektrycznych, aby zachęcić mieszkańców i turystów do korzystania z samochodów tego typu.

Tekst: Przemek Schenk