L

Laureatka literackiej nagrody Nobla, Olga Tokarczuk, została odznaczona najwyższą godnością honorową Uniwersytetu Gdańskiego. Dołączyła tym samym do grona takich osobistości jak Günter Grass, Andrzej Wajda czy Tadeusz Różewicz.

Rycerstwo i literatura w Dworze Artusa

Nadanie tytułu odbyło się w obecności członków społeczności akademickiej UG oraz przedstawicieli najważniejszych pomorskich instytucji. Spotkanie Dworze Artusa zostało zainicjowane przemową Rektora, prof. Piotra Stepnowskiego. Poruszył w nim ważne tematy, takie jak wspólnota, wartości humanistyczne oraz siła słów.

Wielkość pisarki, której dziś chcemy nadać godność honorową naszego uniwersytetu, polega nie tylko na tym, że stawia przenikliwe, ale i gorzkie diagnozy współczesności. Ujęte są w niezwykle sugestywne słowa, które trafiają do nas celniej niż najbardziej precyzyjne naukowe analizy. Polega również na tym – i za to kochają jej książki miliony czytelników na całym świecie, że podsuwa nam ona rozwiązanie, wskazuje światełko w tunelu. Olga Tokarczuk mówi nam, że jest nadzieja – i że znajdziemy ją właśnie w literaturze – podkreślił profesor.

Zasługi na świecie, w kraju i na Pomorzu

Minister Nauki i Szkolnictwa Wyższego Dariusz Wieczorek w liście gratulacyjnym podjął się przedstawienia licznych zasług Olgi Tokarczuk, w tym tych na arenie międzynarodowej. Oprócz literackiej Nagrody Nobla w 2018 roku pisarka zdobyła również Międzynarodową Nagrodę Bookera dla powieści Bieguni. Jest też dwukrotną laureatką Nagrody Nike: za Biegunów oraz Księgi Jakubowe.

Profesor Małgorzata Książek-Czermińska w swojej laudacji wyraźnie podkreśliła także bliski związek Tokarczuk z Pomorzem oraz Gdańskiem. Wyróżniono między innymi wspólne motywy z twórczością takich artystów jak Paweł Huelle czy Stefan Chwin oraz bliski związek z literaturoznawczynią Marią Janion, również utytułowaną honoris causa UG

…kiedy w późnych nastoletnich czasach trafił mi w ręce pierwszy tom Transgresji, Maria Janion weszła do mojego życia i pozostała w nim na zawsze – pisała noblistka w liście pożegnalnym dla prof. Marii Janion w 2020 r. – W jakimś sensie więc, jak wielu, bardzo wielu czytelników, którzy nie mieli szczęścia jej poznać, także byłam uczennicą Marii Janion i także brałam udział w Waszym seminarium. Wprawdzie daleko od Gdańska, chociaż po fakcie i biernie, to jednak bardzo intensywnie. […]  Myślę, że jej książki mnie kształtowały; może nawet zmieniły moje życie.

Honorowy tytuł

Po laudacji nastąpiło uroczyste nadanie Oldze Tokarczuk tytułu doktora honoris causa Uniwersytetu Gdańskiego, w którym wzięli udział prof. Piotr Stepnowski, prof. UG Urszula Patocka-Sigłowy oraz prof. Małgorzata Książek-Czermińska. Nowo mianowana doktor honorowa została uroczyście przywitana przez przedstawicieli pomorskich instytucji: Prezydent Miasta Gdańska Aleksandrę Dulkiewicz, Marszałka Województwa Pomorskiego Mieczysława Struka, Wojewodę Pomorską Beatę Rutkiewicz oraz posłów i europosłów wybranych z regionu Pomorza.

Noblistka wygłosiła wykład o tematyce analizy społeczeństwa pod kątem płciowości. Był on nacechowany feministycznym spojrzeniem na dzieła należące do kanonu literatury oraz charakter współczesnego społeczeństwa. W przemowie nie zabrakło również wątków autobiograficznych.

Podziękowania i zaproszenia

Uroczystości nadania Oldze Tokarczuk tytułu honoris causa towarzyszył recital Akademickiego Chóru Uniwersytetu Gdańskiego.

Rektor prof. Piotr Stepnowski, zamykając wydarzenie, zaznaczył chęć kolejnych spotkań z pisarką na UG. Zasugerował możliwość objęcia przez nią katedry imienia prof. Marii Janion.

Dorota Lińska – Złoch

fot. Andrzej Basista