Ponad 50 lat temu polski rząd podjął decyzję o budowie elektrowni jądrowej. W tym czasie wyznaczono miejsce, rozpoczęto realizację, po czym pod wpływem awarii w Czarnobylu i protestów, przerwano, aby ostatecznie zrezygnować z projektu. Na kilka lat. W ostatnich tygodniach temat przyspieszył. Rząd PiS poinformował, że chce trzech elektrowni. Jedna z nich ponownie ma powstać na Pomorzu, a lokalizacje są dwie.

Lubiatowo- Kopalino i Żarnowiec, to dwie pomorskie lokalizacje dla budowy elektrowni jądrowej. Konin i Bełchatów, to dwa kolejne miejsca, gdzie miałyby stanąć bloki atomowe. Pierwsza z wymienionych lokalizacji jest preferowana przez inwestora, a Żarnowiec, w którym już raz, w 1982 roku, budowano elektrownię jądrową jest alternatywą dla Lubiatowa-Kapalina.

Pierwszy reaktor jądrowy w Polsce ma stanąć w 2033 roku, a kolejne zgodnie z Programem Polskiej Energetyki Jądrowej miałby powstawać co dwa lata, do roku 2043.

Amerykanie zbudują elektrownię na Pomorzu

W październiku Mateusz Morawiecki, prezes Rady Ministrów za pośrednictwem Twittera ogłosił:

– Potwierdzamy realizację projektu jądrowego w sprawdzonej i bezpiecznej technologii WECNuclear.

Amerykańska oferta okazała się dla polskiego rządu lepsza od koreańskiej, która zdaniem wielu fachowców była korzystniejsza od tej z USA, i od francuskiej. Jednak jeszcze w tym samym miesiącu Morawiecki poinformował, że jest planowana budowa sześciu reaktorów w trzech elektrowniach, a nie w dwóch jak zaplanowano wcześniej w Programie Polskiej Energetyki Jądrowej. A to miałoby oznaczać, że Francuzi i Koreańczycy ciągle mogą liczyć na podpisanie kontraktu z Polską.

– Chcę zasygnalizować naszą gotowość do trzeciego projektu w Polsce centralnej, którego dokładna lokalizacja zostanie wybrana w najbliższych miesiącach, kwartałach – powiedział na konferencji prasowej Mateusz Morawiceki. – Ale widzimy, jak najbardziej przestrzeń dla tych trzech dużych projektów tradycyjnej energetyki jądrowej.

Grube miliardy na inwestycję

Jak ostatecznie będzie? Biorąc pod uwagę, że Polska już od ponad pięćdziesięciu lat “buduje” elektrownię jądrową, warto aby w końcu tej projekt ujrzał światło dzienne. Według Programu Polskiej Energetyki Jądrowej ma powstać sześć reaktorów oddawanych kolejno co dwa lata. Budowa pierwszego ma ruszyć za cztery lata, a uruchomiony ma być w 2033 roku. Będzie on mógł zaopatrzyć w energię cztery miliony gospodarstw domowych. Z kolei oddanie do eksploatacji ostatniego reaktora w drugiej elektrowni ma nastąpić w 2043 roku. Jeżeli obie, lub trzy, inwestycje zostaną zakończone, to moc polskiego atomu mogłaby wynosić 8,8 – 11,8 GWe (gigawatów elektrycznych). Rząd szacuje koszt ich budowy na ok. 184 mld złotych, z czego pierwszej 100 mld złotych.

Duże poparcie dla atomowego projektu

Elektrownie jądrowe budzą emocje. Dla jednych to zagrożenie, dla drugich nadzieja na lepsze życie. Biorąc pod uwagę, że na Pomorzu o budowie “przedsiębiorstwa atomowego” mówi się od wielu, wielu lat, to poparcie dla takiej inwestycji nie powinno być małe. Pracownia Badań Społecznych w października 2021 roku przeprowadziła badania, według których 60 procent ankietowanych mieszkańców gmin Choczewo, Gniewino i Krokowa popiera decyzję o planie budowy elektrowni jądrowej w ich bezpośrednim sąsiedztwie.

• Walka o nasze interesy nie jest łatwa. Musimy dość mocno wojować. Dostrzegamy szansę na rozwój, ale obawa jest jedna, żeby turystyka nie ucierpiała za mocno. Z tego żyjemy – powiedział dla Money.pl Wiesław Gębka, wójt gminy Choczewo.

Zdaniem Adama Śliwickiego, wójta gminy Krokowa, do której należy Żarnowiec, z ostatnich badań wynika, że mieszkańcy jego gminy okazują najwięcej entuzjazmu dla pomysłu budowy reaktorów jądrowych spośród wszystkich gmin powiatu puckiego i wejherowskiego.

Szanse rozwoju

Szansę na rozwój dostrzegają także przedsiębiorcy skupieni w Regionalnej Izbie Przedsiębiorców “Norda”. W opublikowanej w poprzednim numerze “Express Biznesu” jej prezes Leszek Glaza przyznał:

• Wspólnie przygotowujemy się do uczestniczenia w nowej inwestycji, jakim jest budowa elektrowni jądrowej w naszym powiecie. Obiekty towarzyszące muszą powstać przed zasadniczą częścią i to do tego chcemy przygotować się w ciągu najbliższych czterech lat. Dzięki temu będziemy mogli uczestniczyć w części zasadniczej, jako firmy kooperujące z bardzo wielu branż – powiedział Glaza.

Niewątpliwie gmina, w której zostanie zlokalizowana elektrownia jądrowa, zyska szereg korzyści o charakterze ekonomicznym, społecznym i cywilizacyjnym. Jak każda duża inwestycja, także ta wymagać będzie rozbudowy lokalnej infrastruktury, takiej jak drogi i połączenia kolejowe. To niewątpliwa korzyść dla mieszkańców. Kolejnym wymiernym profitem dla gminy i powiatu będą podatki odprowadzane przez operatora elektrowni do lokalnego budżetu. Dobrym przykładem jest gmina Kleszczów, gospodarz terenu Kopalni Węgla Brunatnego Bełchatów i Elektrowni Bełchatów. Dzięki podatkom płaconym przez te zakłady stała się najbogatszą gminą w kraju. Według różnych szacunków w gminie, w której będzie znajdowała się elektrownia wpływy z podatku od nieruchomości mogą wynosić 275 milionów rocznie. Podobną kwotę do podziału będą miały gminy sąsiadujące. Wpływy z podatku CIT to kolejne miliony, tym razem 25. I jeszcze warto dodać do tego podatki z tytułu PIT płaconego przez pracowników. Jak widać stawka jest duża i dobrze, aby elektrownia jądrowa powstała w jednej z dwóch pomorskich lokalizacji.

Warto także dodać, że Polska jest jednym z niewielu krajów w Europie, w którym nie ma elektrowni jądrowej. Obok nas są m.in. Włosi, Portugalczycy, czy Austriacy. Najwięcej energii z atomu w Europie wykorzystują Francuzi.

Dawid Majakowski

Historyczne kalendarium budowy elektrowni jądrowej

• 12 sierpnia 1971 – rząd podjął decyzję o budowie elektrowni jądrowej

• 19 grudnia 1972 – ustalono lokalizację pierwszej polskiej elektrowni jądrowej we wsi Kartoszyno. Niedługo potem został otwarty posterunek radiometeorologiczny prowadzący badania klimatu, geologiczne i symulację skażeń w bezpośrednim sąsiedztwie elektrowni.

• 18 stycznia 1982 – Rada Ministrów podjęła uchwałę w sprawie budowy Elektrowni Jądrowej Żarnowiec

• 31 marca 1982 – przekazano plac budowy generalnemu wykonawcy, którym był Energoblok-Wybrzeże. Rozpoczęto prace i przesiedlanie mieszkańców wsi Kartoszyno

• 31 grudnia 1983 – rząd podał planowany terminie oddania do eksploatacji bloków: nr 1 (grudzień 1990) i nr 2 (grudzień 1991)

• 26 kwietnia 1986 – doszło do katastrofy w Czarnobylu. Efektem tego wydarzenia był między innymi gwałtowny wzrost protestów przeciwko budowie elektrowni

• 2 grudnia 1989 – rząd Tadeusza Mazowieckiego wstrzymał budowę na rok w celu zebrania danych i opinii koniecznych do podjęcia decyzji o dalszych losach budowy

• 27 maja 1990 – odbyło się lokalne referendum w ówczesnym województwie gdańskim. Przeciwko budowie było 86,1, za 13,9 procent głosujących. Frekwencja wyniosła 44,3 procent.

• 17 grudnia 1990 – zapadła decyzja o likwidacji „Elektrowni Jądrowej Żarnowiec w Budowie”. Proces ten miał przebiegać dwa lata.

• 13 stycznia 2009 – rząd podjął decyzję o rozpoczęciu prac nad nowym Programem Polskiej Energetyki Jądrowej

• lipiec 2009 – pełnomocnik ds. energetyki jądrowej – Hanna Trojanowska zapowiada, że Żarnowiec ma przewagę nad innymi przewidywanymi lokalizacjami budowy nowej elektrowni jądrowej

• 16 marca 2010 – Żarnowiec wygrał ranking lokalizacji na budowę elektrowni jądrowej. Jej planowany koszt wynosił ok. 10 mld euro, a zakończenie budowy przewidywano na rok 2020

Harmonogram realizacji inwestycji budowy elektrowni jądrowych

2022 rok

• wybór technologii i wykonawcy dla Elektrowni Jądrowej 1 i Elektrowni Jądrowej 2

• uzyskanie decyzji środowiskowej i lokalizacyjnej dla Elektrowni Jądrowej 1 (zatwierdzenie wyboru lokalizacji)

• podpisanie umowy z dostawcą technologii i głównym wykonawcą EPC (realizacja w formule “pod klucz”)

2023 rok

• rozpoczęcie prac wstępnych i przygotowawczych w lokalizacji Elektrowni Jądrowej 1

• podpisanie umowy przyłączeniowej z OSP dla Elektrowni Jądrowej 1

• rozpoczęcie prac nad wyborem lokalizacji dla Elektrowni Jądrowej 2

2025 rok – wydanie zezwolenia na budowę Elektrowni Jądrowej 1 przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki

2026 rok – uzyskanie pozwolenia na budowę i rozpoczęcie budowy Elektrowni Jądrowej 1

2028 rok – uzyskanie decyzji środowiskowej i lokalizacyjnej dla Elektrowni Jądrowej 2 (zatwierdzenie wyboru lokalizacji)

2029 rok

• rozpoczęcie prac wstępnych i przygotowawczych w lokalizacji Elektrowni Jądrowej 2

• podpisanie umowy przyłączeniowej z OSP dla Elektrowni Jądrowej 2

2031 rok – wydanie zezwolenia na budowę Elektrowni Jądrowej 2 przez Prezesa Polskiej Agencji Atomistyki

2032 rok

• wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, rozruch jądrowy i synchronizacja pierwszego bloku Elektrowni Jądrowej 1

• uzyskanie pozwolenia na budowę i rozpoczęcie budowy Elektrowni Jądrowej 2

2033 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji pierwszego bloku Elektrowni Jądrowej 1

2034 rok – wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, rozruch jądrowy i synchronizacja drugiego bloku Elektrowni Jądrowej 1

2035 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji drugiego bloku Elektrowni Jądrowej 1

2036 rok – wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, rozruch jądrowy i synchronizacja trzeciego bloku Elektrowni Jądrowej 1

2037 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji trzeciego bloku Elektrowni Jądrowej 1

2038 rok – wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomowej, rozruch jądrowy i synchronizacja pierwszego bloku Elektrowni Jądrowej 2

2039 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji pierwszego bloku Elektrowni Jądrowej 2

2040 rok – wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, rozruch jądrowy i synchronizacja drugiego bloku Elektrowni Jądrowej 2

2041 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji drugiego bloku Elektrowni Jądrowej 2

2042 rok – wydanie zezwolenia na rozruch przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki, rozruch jądrowy i synchronizacja trzeciego bloku Elektrowni Jądrowej 2

2043 rok – wydanie zezwolenia na eksploatację przez Prezesa Państwowej Agencji Atomistyki i oddanie do eksploatacji trzeciego bloku Elektrowni Jądrowej 2