P

Przestępstwa przeciwko środowisku zajmują czwarte miejsce pod względem częstotliwości popełniania przestępstw na całym świecie. Stanowią one również jedno z głównych źródeł dochodów dla zorganizowanych grup przestępczych.

W konsekwencji 27 lutego br. Parlament Europejski przyjął nową dyrektywę rozszerzającą wykaz przestępstw przeciw środowisku i kar grożących za ich popełnienie. Za jej przyjęciem opowiedziało się 499 europosłów, 100 było przeciw, zaś 23 wstrzymało się od głosu.

Zmiany w wykazie przestępstw przeciwko środowisku

Dyrektywa mieści w sobie zaktualizowany katalog przestępstw przeciwko środowisku. Został on uzupełniony poprzez dodanie nowych typów czynów zabronionych takich jak: handel nielegalnie pozyskiwanym drewnem, wyczerpywanie zasobów wodnych, poważne naruszenia unijnych regulacji dotyczących chemikaliów oraz zanieczyszczenia powodowane przez statki. Wprowadzono także kategorię przestępstw kwalifikowanych – chodzi tu między innymi o pożary lasów na szeroką skalę bądź rozległe zanieczyszczenia powietrza, wody i gleby rujnujące ekosystem, porównywalne do ekobójstwa.

Co będzie grozić na nieprzestrzeganie nowych przepisów?

Osoby fizyczne i przedstawiciele firm, którzy dopuszczą się przestępstw przeciwko środowisku, mogą zostać skazani na karę pozbawienia wolności. Długość kary będzie uzależniona od czasu trwania, powagi i odwracalności spowodowanych szkód. Za przestępstwa kwalifikowane przewidziana została kara do 8 lat pozbawienia wolności. Jeżeli czynem zabronionym przyczyniono się do czyjejś śmierci, kara może wynosić nawet 10 lat. W przypadku innych przestępstw potencjalnym sprawcom grozi do 5 lat więzienia.

Sprawcy zobowiązani będą do przywrócenia środowiska do stanu sprzed wyrządzenia szkód, a także do ich pokrycia. Ponadto, grozić im będą konsekwencje finansowe. Firmy, zależnie od rodzaju popełnionego przestępstwa, mogą być ukarane grzywną w wysokości od 3 do 5% ich rocznych obrotów lub od 24 do 40 milionów euro. Państwom członkowskim będzie przysługiwać wybór, czy ścigać przestępstwa popełnione poza ich granicami.

Rola państw członkowskich i dalsze kroki

Osoby zgłaszające przestępstwa przeciwko środowisku otrzymają wsparcie i pomoc w trakcie procesu karnego. Co więcej, państwa członkowskie będą zobowiązane do organizowania szkoleń dla policjantów, sędziów i prokuratorów, jak również do opracowywania krajowych strategii zwalczania przestępstw przeciwko środowisku oraz prowadzenia kampanii informacyjnych w tym zakresie. Dane pozyskiwane przez poszczególne kraje dadzą Komisji możliwość ciągłej aktualizacji listy przestępstw przeciwko środowisku oraz skuteczniejszego przeciwdziałania temu zjawisku.

Dyrektywa wchodzi w życie dwudziestego dnia po jej opublikowaniu w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Państwa członkowskie UE w ciągu dwóch lat będą musiały włączyć ją do prawa krajowego.