Pomorze staje się jednym z najważniejszych punktów polskiej transformacji energetycznej. Z jednej strony sektor OZE prężnie się rozwija. Do tego cała uwaga jest zwrócona ku mamy budowiej pierwszej elektrowni jądrowej w kraju.
Pomorze staje się jednym z najważniejszych punktów polskiej transformacji energetycznej.
Od dłuższego czasu Pomorze sukcesywnie staje się centrum energetycznych zmian w Polsce, gdzie transformacja energetyczna ma zostać oparta o solidne filary. Takimi fundamentami mają być morska energetyka wiatrowa, fotowoltaika oraz powstająca pierwsza elektrownia jądrowa w Polsce.
– Tu na Pomorzu powiadamy, że wiatr zmiany wieje od Bałtyku. Pomorze staje się zielonym sercem energetyki. Stabilne, pewne, uzupełniające się źródła energii są impulsem rozwoju dla naszego regionu. To tu jest naturalne centrum rozwoju energetyki offshore. Mamy już pierwsze fundamenty pod morskie turbiny na Bałtyku. To tu powstaje fundament bezpieczeństwa energetycznego państwa. Drugim filarem transformacji jest budowa pierwszej w Polsce elektrowni jądrowej, która stanie się przełomem dla całego kraju – podkreśla Beata Rutkiewicz, Wojewoda Pomorska.
– Pomorze jest dziś w samym sercu energetycznych zmian w Polsce. Coraz większy udział OZE, rozwój morskich farm wiatrowych i decyzje dotyczące energetyki jądrowej pokazują, że region bierze odpowiedzialność za przyszłość swoją i kraju – mówi Piotr Grzelak, zastępca prezydent Gdańska ds. zrównoważonego rozwoju i gospodarki oraz prezes ZMiGM.
Obecnie rośnie w siłę morska energetyka wiatrowa dzięki takim projektom jak m.in. Baltica 2 oraz Baltica 3. Niedawno zakończył się pierwszy etap przygotowania dna Bałtyku pod układanie kabli dla morskiej farmy wiatrowej Baltica 2. Jednostka BOKA Falcon przygotowała 150 km tras dla kabli wewnętrznych, które połączą turbiny z morskimi stacjami elektroenergetycznymi. Kolejny etap obejmie wyznaczenie 260-kilometrowej trasy dla kabli eksportowych.
Docelowo Ørsted i PGE planują zakończenie budowy Morskiej Farmy Wiatrowej Baltica 2 o łącznej mocy ok. 1,5 GW do końca 2027 roku. W przypadku Baltica 3 rozpoczęcie eksploatacji przewidziano na 2030 rok.
– Pomorze konsekwentnie umacnia swoją pozycję jako kluczowe centrum rozwoju morskiej energetyki wiatrowej w Polsce. To tutaj koncentrują się projekty offshore, infrastruktura portowa, zaplecze serwisowe oraz rosnący łańcuch dostaw obejmujący producentów komponentów i wyspecjalizowane usługi – podkreśla Agnieszka Rodak, przewodnicząca Rady PIMEW.
Jeszcze bardziej zaawansowanym projektem jest Baltic Power, wspólnie realizowany przez Grupę Orlen i Northland Power. Właśnie zakończono instalację wszystkich 78 fundamentów. W te prace na morskim placu budowy było zaangażowanych ponad 20 statków oraz 500 członków załóg i przedstawicieli wykonawców. Zakończenie budowy Baltic Power jest spodziewane w 2026 roku. Finalnie ta farma będzie wytwarzać do 4 TWh energii elektrycznej rocznie, co stanowi 3% obecnego zapotrzebowania krajowego (= energia dla ponad 1,5 mln gospodarstw domowych). Farma znajduje się 23 km od brzegu, na wysokości Choczewa i Łeby, i zajmuje powierzchnię 130 km².
Poza morską energetyką wiatrową coraz większą popularnością na Pomorzu cieszą się instalacje fotowoltaiczne, od mikroinstalacji na domach i firmach po farmy PV, których w całym województwie jest już ponad 170. Do największych tego typu obiektów należą: Farma w Zagórzycy, czy Farma Zwartowo. Natomiast już w przyszłym roku ma zostać uruchomiona instalacja farmy Rajkowy. Zajmie około 46 hektarów i będzie wyposażona w blisko 56 tysięcy paneli fotowoltaicznych.
– Pomorze kojarzy się energetycznie przede wszystkim z morskimi farmami wiatrowymi, a pierwsze projekty offshore mają wkrótce rozpocząć produkcję energii na Bałtyku. To jednak tylko część obrazu. Region może stać się kluczowym węzłem energetycznym kraju i pierwszym w Polsce obszarem energetyki hybrydowej, w którym współpracują offshore i onshore, fotowoltaika, magazyny energii oraz przemysł energochłonny – mówi Ewa Magiera, Prezes Zarządu Polskiego Stowarzyszenia Fotowoltaiki i Magazynowania Energii.
Jednym z przełomowych projektów zmieniających energetyczny krajobraz całego kraju, jest elektrownia jądrowa, która powstanie w lokalizacji Lubiatowo-Kopalino. Będzie składać się z trzech bloków wyposażonych w reaktory AP1000, każdy o mocy netto 1110 MW.
– Projekt elektrowni jądrowej to biegun rozwoju Pomorza – fundament energetyczny, technologiczny i transfer know-how. Wymaga nowej, wysoko wykwalifikowanej kadry inżynieryjnej oraz systemu logistyki paliwa jądrowego. Region Pomorza skupi ok. 40% mocy zainstalowanej w Polsce. Jak powiedział Christopher Wright, sekretarz stanu ds. energii: „Sztuczna inteligencja jest energochłonna – im więcej energii, tym więcej inteligencji”. Zatem PEJ i offshore to początek drogi Pomorza ku cyfrowej infrastrukturze i technologiom kwantowym, czas odważnych idei i nowego paradygmatu rozwoju Pomorza – mówi Grzegorz Stanisławski z BETI.
– Budowa elektrowni jądrowej to projekt o znaczeniu pokoleniowym. Tak też powinniśmy do niego podchodzić. To szansa na zbudowanie nowej gałęzi polskiego przemysłu, zwłaszcza na Pomorzu. Energetyka jądrowa ukształtuje krajobraz całej polskiej gospodarki na dekady. Pomorze dziś dostaje szansę współtworzenia tego krajobrazu – mówi Tomasz Stępień, prezes PZPB-Atom.
Niedawno zakończył się kluczowy element pierwszego etapu prac przygotowawczych związanych z realizacją elektrowni jądrowej na Pomorzu. Zgodnie z harmonogramem inwestycji przeprowadzono wycinkę drzew i krzewów. Wytyczono też ogrodzenie oraz przygotowano teren i zaplecze przyszłego placu budowy. To niezbędny krok do rozpoczęcia drugiego etapu prac przygotowawczych, który zaplanowano w połowie 2026 roku.
Za realizację inwestycji w Polsce odpowiedzialne są Polskie Elektrownie Jądrowe (PEJ), w pełni kontrolowane przez państwo. Natomiast głównym wykonawcą projektu jest konsorcjum firm Westinghouse i Bechtel. Westinghouse dostarcza technologię reaktorów, a Bechtel odpowiada za część budowlaną i inżynieryjną projektu. Zgodnie z harmonogramem, budowa pierwszego reaktora rozpocznie się w 2028 r., a jego komercyjna eksploatacja ma ruszyć w 2036 r.
Obecnie Pomorze wchodzi w etap, w którym projekty energetyczne nie są już wizją przyszłości, lecz realnie budowaną infrastrukturą. Z atomem, offshore i fotowoltaiką region staje się filarem bezpieczeństwa energetycznego kraju, miejscem, gdzie powstaje nowoczesna, wielowymiarowa gospodarka przyszłości.
Przemysław Schenk
fot. PEJ, pixabay.com
